Historia Pałacu

Sobienie Szlacheckie nosiło dawniej nazwę Murowane. Pierwsze wzmianki pochodzą z 1415r. i mówią o Gnieździe rodu Jezierskich. Część dóbr nabył w 1752r. Ludwik Jezierski i Pałac pozostał w rękach tego rodu do 1945 roku. Jezierscy nazwisko wzięli od wsi Jeziory. Najsłynniejszym przedstawicielem był Jacek Jezierski (1722-1805), skarbnik, a potem miecznik i wreszcie od 1775r. kasztelan łukowski. W 1801r. postarał się o tytuł hrabiego galicyjskiego. Od 1758r. poseł na sejm. Brał czynny udział w pracach sejmu Czteroletniego. Domagał się reform ekonomicznych i zapewnienia miastom rozwoju gospodarczego bez dawania mieszczanom praw politycznych. Zgromadził wielką fortunę. Był pionierem przemysłu metalurgicznego, handlowcem, chciał produkować na wielką skalę pończochy. Zmarł w Pałacu w Otwocku Wielkim.

W latach 60 XVIII w., jeszcze szerzej nieznany Jacek Jezierski odziedziczył wieś Sobienie Szlacheckie, w której wybudował murowany pałac i nazwał ją Sobieniami Murowanymi. Później miał w nim gościć króla Poniatowskiego. Jezierski był wybitnym politykiem i przedsiębiorcą, więc szybko dorobił się pokaźnego majątku. W 1775 r. został kasztelanem łukowskim i wszedł w posiadanie wielu miejscowości w okolicy, lecz w końcu w jego rękach pozostały oprócz Sobień Murowanych jedynie Kiełczewskie, Zambrzyków, Radwanków, część Śniadkowa i Szymonowic.
Jezierski widział upadek Rzeczypospolitej i próbował temu zaradzić publikując różne pisma polityczne, a także przemawiając na sejmach i sejmikach. Zainteresowały go manufaktury żelazne, kupił kilka wsi z kuźnicami na Kielecczyźnie, z nadzieją spojrzał także na leżące blisko stolicy Sobienie. Stało się to zapewne nagle, w pocz. lat 80 XVIII w. Na nową osadę wybrał wzgórze nad Wisłą, lokował tam miasteczko nazwane Jeziory, wymienione po raz pierwszy w dokumentach w 1782 r. W tymże roku nabył też pierwszą kuźnicę w Maleńcu pod Opocznem. Do nowej wsi sprowadził osadników ze Śląska i Saksonii , stąd do dziś wielu ich potomków nosi niemiecko brzmiące nazwiska. Koło Jezior, kasztelan zbudował wielkie kuźnie, czyli pierwszą w Polsce „fabrykę kos w Sobieniu.” Jak pisał Dziennik Handlowy w 1786 roku, „tey fabryki dziedzic nie trzyma, ale ią puszcza maystrom i wyrobione od nich kosy zakupuje, płacąc za każdą po gr 27, za 100 kos płaci zł 90, gdyby każdą odsprzedał za zł 1 na zł 90, zyskiwałby 10 zł, co nie jest małym procentem” - wylicza Jezierskiego gazeta, zauważając jednocześnie, że „niedostatek w Kraju naszym tey natury fabryk (…) wiele szkody przynosi.” Ponadto postawił tu manufakturę pończoszniczą, w której „przeszło 200 czerwonych złotych z kóz swych profitował, kazawszy przędzy z nich naprząść swym pończosznikom bardzo wiele pięknych pończoch narobić.” Fabryki funkcjonowały wzorowo i dawały pokaźne zyski, tym bardziej, że produkcja nie mogła sprostać zapotrzebowaniu. Jak sam pisał, ówczesnej Polsce brakowało 2 mln sztuk kos. Poza tym fabryki Jezierskiego produkowały żelazne urządzenia domowe na użytek okolicznych chłopów, no i oczywiście świadczyły usługi kowalskie. Na przełomie XVIII i XIX w. zakłady przemysłowe, m. in. 8 fryszerek w Maleńcu, wielki piec w Miedzieży oraz fabryka w Sobieniach dawały stal porównywalną ze szwedzką. Wyrabiano tam kosy, piły, toporki, pilniki, żelazka, młynki do kawy, zgrzebła, siekierki, łopatki blaszane, które miały łatwy zbyt. Motywem założenia Fabryki kos w Świnkowie pod Miedzieżą oraz „Sobieniu koło Warszawy” było zapobieżenie sprowadzania sierpów i kos z Austrii, Prus i Anglii oraz wychodzenia z tego powodu pieniędzy z kraju.
Wzrosła znacznie liczba ludności we wsiach kasztelana.

Pałac został wybudowany w połowie XIX wieku dla rodziny Jezierskich i w ich posiadaniu pozostawał aż do zakończenia II Wojny Światowej. Po zakończeniu działań wojennych został silnie zdewastowany.

Dawny Pałac Jezierskich , murowany, klasycystyczny ma też cechy neorenesansowe. Pierwotnie stał tu parterowy dwór murowany. Obecny kształt, z ok. poł. XIXw. Powstał prawdopodobnie po oddziedziczeniu majątku przez Franciszka Stanisława Ignacego Jezierskiego. Ostatnimi właścicielami byli Władysław Jezierski i jego żona Zofia Maria z Potockich. Władysław Jezierski zmarł nagle na serce w Kępie Radwańskiej. Na tym miejscu stoi krzyż. Ich syn Jerzy we wrześniu 1939r. przedostał się do Anglii i mieszka tam do dziś. W pałacu opiekowano się uciekinierami i rannymi, odbywały się tajne komplety. 15 VI 1942r. , w przeddzień ślubu hrabiny Jezierskiej z rotmistrzem Michałem Jaczyńskim, który znalazł schronienie w Pałacu , gestapo zabrało ją na Pawiak, a potem na Szucha, skąd nie powróciła. Majątek przeszedł pod zarząd niemiecki. W 1944r. kilka miesięcy kwaterowały tu wojska radzieckie. W latach 50-tych zamierzano urządzić tu rezydencję dla Bieruta. Remont w 1952r. Mieściła się tu spółdzielnia „Cerata”, następnie zakład produkcyjno-usługowy Ledrox.

Z nazwą Sobienie Murowane związana jest legenda, jakoby Król Jan III Sobieski wybudował tu pałac, ponoć nie dla siebie, ludzie więc ironicznie pytali: „Sobie nie? A komu?”

Ta strona używa COOKIES.

Korzystając z niej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies, zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.

OK, zamknij